Category Archives: News

  • -

The launch program of a project designed to adapt “Enset” for food in the Amhara region was held at Debremarkos University.


Debre Markos University: 24 September 2022 (Directorate of Public Relations and Communication) Debre Markos University and the Development Bank of Ethiopia jointly held a launch program for a project designed to adapt “Enset” for food in the Amhara region.

The President of  Debremarkos University Tafere Melaku (PhD) who gave the welcome speech at the program expressed his appreciation for the fact that the Development Bank of Ethiopia accepted the idea and decided to work with the Universiy with full intention of fulfilling social responsibilities.

This image has an empty alt attribute; its file name is pic2-1.jpg

He added that the project is a pioneer in the field and pointed out that even though “Enset” is a plant that has lived for a long time with us in our region, we do not use it except for baking bread, but it is a food security for more than twenty million people in the Southern part of our country.

He thanked the team of the project who made this project a reality by supporting the idea with research to ensure the food security of our community by bringing the experience of South Ethiopia region to Gojjam in Amara region. He has also promised to provide all the necessary support until the project is completed.

Finally, he conveyed his message that all of our university as well as the outside community should shoulder the responsibility of the project in a sincere spirit so that it can be completed in a better way as this project will be of great benefit to ensure food security for our zone specifically and for our region largely.

President of the Development Bank Ethiopia, Honorable Yohannes Ayalew (PhD) attended the project launch program to adapt “Enset” for food in the Amhara region and delivered a message.

This image has an empty alt attribute; its file name is pic3-1.jpg

In his message, the fact that the project is being launched at a time when the country is struggling to ensure food security makes its significance greater.  He added that when the project is completed, its role in protecting the ecosystem of the region is significant.

He also mentioned that the “Enset” plant is blessed with many good natural qualities and is preferred over other plants to ensure food security.

According to studies, “Enset” is the main source of food for more than 20 million citizens in Ethiopia.

Therefore, the purpose of this project is to enable farmers to produce more dried “Enset” or “Kocho” in the Amhara region to reduce drought and hunger by implementing this project to adapt it for food and to enable farmers to get more income by offering it to the market in addition to using it for food.

He stated that the Development Bank of Ethiopia encourages agricultural researches and innovative ideas related to the development of the country, especially food self-sufficiency.

A teacher and researcher from Wachamo University, Daniel Menor, presented his research paper titled ” ‘Enset’ Productivity and Adaptation”.

This image has an empty alt attribute; its file name is pic4-1.jpg

He explained in his article that “Enset” is a plant that can grow in both lowland and highland climates and has many benefits. Some of its uses include traditional medicine, industrial resources, food, and maintaining soil fertility.

He concluded his article by pointing out that the “Enset” plant has an irreplaceable role in ensuring food security as it can withstand climate change in different conditions and can remain without water for several times.

In this program, the concept of the project titled “Adapting ‘Enset’ for food in the Amhara region” was presented in detail by the project team.

This image has an empty alt attribute; its file name is pic5-1.jpg

As we understand from the article presented by Mr. Bawoke Tiruneh, a teacher and researcher of Debre Markos University and the proponent of this project, the project will be implemented in the next 10 years under the ownership of Debre Markos University. The Development Bank of Ethiopia on its own part has provided a financial support of 2 million birr for the project’s one-year implementation budget.

A discussion was held based on the two research papers presented, and various questions and important comments were given by the participating guests.

The President of Debremarkos University Tafere Melakun (PhD) and the President of Development Bank of Ethiopia Honorable Yohannes Ayaleu (PhD) made the concluding speech of the program.

In their speech, they both promised that they will work together to make the project grow into a comprehensive integrated project by providing professional and financial support.

  • -

እንሰትን በአማራ ክልል ለምግብነት ለማላመድ የተቀረፀ ፕሮጀክት ማስጀመሪያ መርሐ ግብር በደብረማርቆስ ዩኒቨርሲቲ ተካሄደ


ደብረ ማርቆስ ዩኒቨርሲቲ ፣ መስከረም 14/2015 ዓ.ም (የህዝብ ግንኙነትና ኮሚዩኒኬሽን ዳይሬክቶሬት) ደብረ ማርቆስ ዩኒቨርሲቲ ከኢትዮጵያ ልማት ባንክ ጋር በመተባበር በአማራ ክልል እንሰትን ለምግብነት ለማላመድ የተቀረፀ ፕሮጀክት ይፋዊ የማስጀመሪያ መርሐ ግብር የኢትዮጵያ ልማት ባንክ ፕሬዚደንትን ጨምሮ ከተለያዩ የባንኩ ቅርንጫፍ መስሪያ ቤቶች ስራ አስኪያጆችና ባለሙያዎች፣ የደብረ ማርቆስ ዩኒቨርሲቲ ፕሬዚደንት እና ም/ፕሬዚደንቶች እንዲሁም የተለያዩ የስራ ክፍል ኃላፊዎችና መምህራን፣ ጥሪ የተደረገላቸው የዞንና የወረዳ የግብርና ጽ/ቤት ኃላፊዎችና ባለሙያዎች እንዲሁም ልዩ ልዩ የህብረተሰብ ክፍሎች በተገኙበት በደብረ ማርቆስ ዩኒቨርሲቲ ተካሄደ ።

በዚህ መርሐ ግብር ላይ የእንኳን ደህና መጣችሁ ንግግር ያደረጉት የደብረማርቆስ ዩኒቨርስቲ ፕሬዚዳንት ዶ/ር ታፈረ መላኩ በሀገራችን ሀሳብን ፋይናንስ ማድረግ ባልተለመደበት ሁኔታ የኢትዮጵያ ልማት ባንክ ግን ሃሳባችን ተቀብሎ ማህበራዊ ኃላፊነታችንን እንወጣለን በማለት በሙሉ ፍላጎት ከእኛ ጋር ለመስራት በመወሰናቸው አድናቆታቸውን ገልፀዋል።

This image has an empty alt attribute; its file name is pic2.jpg

አክለውም ፕሮጀክቱ በዘርፉ ፋና ወጊ እንደሆነ ገልፀው እንሰት በክልላችን አብሮን የኖረ ተክል ቢሆንም ከዳቦ ከመጋገሪያነት ውጭ ሳንጠቀምበት ኑረናል ፤ በአንፃራዊነት በደቡቡ የሀገራችን ክፍል ከ20 ሚሊዮን በላይ ለሚሆን ህዝብ የምግብ ዋስትና እንደሆነ ጠቁመዋል። 

በደቡብ ኢትዮጵያ ክልል ያለውን ተሞክሮ ወደ አማራ ክልል ጎጃም በማምጣት እንሰትን (ቆጮን) ለምግብነት በማላመድ የማህበረሰባችንን የምግብ ዋስትና ማረጋገጥ አለብን በሚል ሃሳቡን በምርምር በማስደገፍ ወደ መሬት አውርደው ፕሮጀክቱ እውን እንዲሆን ላደረጉት የፕሮጀክቱ አባላት ምስጋና አቅርበዋል። ፕሮጀክቱ እስኪጠናቀቅ ድረስም አስፈላጊውን ሁሉ ድጋፍ እንደሚያደርጉ ቃል ገብተዋል።

በመጨረሻም ይህ ፕሮጀክት ለዞናችን ብሎም ለክልላችን ህዝብ የምግብ ዋስትናን ለማረጋገጥ የሚኖረው ፋይዳ ከፍተኛ ስለሆነ በተሻለ መንገድ እንዲጠናቀቅ የዩኒቨርሲቲያችንም ሆነ የውጪው ማህበረሰብ ፕሮጀክቱ የእኔ ነው በሚል የቅንነት መንፈስ ሃላፊነታቸውን በጋራ እንዲወጡም መልክታቸውን አስተላልፏል።

የኢትዮጵያ ልማት ባንክ ፕሬዚዳንት ክቡር ዮሐንስ አያሌው (ዶ/ር) በዚህ መርሐ ግብር ላይ በመገኘት የመክፈቻ ንግግር ያደረጉ ሲሆን በንግግራቸውም ፕሮጀክቱ ሀገራችን ኢትዮጵያ የምግብ ዋስትናን ለማረጋገጥ ደፋ ቀና በምትልበት ወቅት የተጀመረ በመሆኑ ፋይዳው የጎላ እንደሚሆን አንስተዋል። ፕሮጀክቱ ሲጠናቀቅ የክልሉን ስነ-ምህዳር ከመጠበቅ አንፃርም የሚኖረው ሚና ጉልህ እንደሚሆን ገልፀዋል።

This image has an empty alt attribute; its file name is pic3.jpg

የእንሰት ተክል በርካታ መልካም የተፈጥሮ ባህርያትን የታደለ በመሆኑ ከሌሎች ተክሎች ይልቅ የምግብ ዋስትናን ለማረጋገጥ ተመራጭ እንደሆነም ጠቅሰዋል ። ጥናቶች እንደሚያሳዩት እንሰት በኢትዮጵያ ውስጥ ከ20 ሚሊየን በላይ ለሚሆኑ ዜጎች ዋነኛ ምግብ ምንጭ ነው። በመሆኑም የዚህ ፕሮጀክት ዓላማ በአማራ ክልል በተለይ ድርቅንና እርሃብን ለመቀነስ እንሰትን ለምግብነት የማላመድ ፕሮጀክት በመተግበር አርሶ አደሮች የደረቀ ቆጮን በብዛት እንዲያመርቱ እና ለምግብነት ከማዋል ጎን ለጎንም ለገበያ በማቅረብ ተጨማሪ ገቢ እንዲያገኙ ማስቻል መሆኑን ጠቅሰዋል።

የኢትዮጵያ ልማት ባንክ ሀገርን ለማልማትና በተለይም በምግብ ራስን ከማስቻል ጋር ተያያዥነት ያላቸውን የግብርና ምርምሮች እና የፈጠራ ሀሳቦች እንደሚያበረታታ ገልፀዋል።

ከዋቻሞ ዩኒቨርስቲ የመጡት መምህር እና በእንሰት ላይ መርምር ያደረጉት ተመራማሪ ዳንኤል መኖር “የእንሰት ምርታማነትና ማላመድ” በሚል ርዕስ ጥናታዊ ፅሁፉ አቅርበዋል።

This image has an empty alt attribute; its file name is pic4.jpg

ባቀረቡት ፅሑፍ እንደገለጹት እንሰት በቆላማውም በደጋማውም የአየር ንብረት ክልል ውስጥ መብቀል የሚችል ተክል መሆኑንና ዘርፈ ብዙ ጠቀሜታዎችም እንዳሉት አስረድተዋል። ከጠቀሜታዎቹም ውስጥ እንስት ለባህላዊ መድሀኒትነት፣ ለኢንዱስትሪ ግብዓትነት፣ ለምግብነት፣ ለቃጫ መስሪያነት፣ የአፈር ለምነትን ለመጠበቅ የሚሉት ጥቂቶቹ እንደሆኑ አብራርተዋል።  የእንሰት ተክል የአየር ንብረት ለዉጥን በተለያየ ሁኔታ በመቋቋም ያለዉሃ ለበርካታ ጊዜያት መቆየት በመቻሉ ከተመረተ በኋላ እስከ 7 አመት ሳይበላሽ መቆየት ስለሚችል  የምግብ ዋስትናን  ለማረጋገጥ የማይተካ ሚና እንዳለው በማስገንዘብ ፅሑፋቸውን አጠቃለዋል። “እንሰትን” በአማራ ክልል ለምግብነት ማላመድ በሚል ርዕስ የተቀረፀው ፕሮጀክ ንድፈ ሃሳብ  በዝርዝር ቀርቧል።

This image has an empty alt attribute; its file name is pic5.jpg

የፕሮጀክቱ ሀሳብ አፍላቂ መምህርና ተመራማሪ አቶ ባወቀ ጥሩነህ ካቀረቡት ፅሑፍ እንደተረዳነው ፕሮጀክቱ በደብረ ማርቆስ ዩኒቨርሲቲ ባለቤትነት በቀጣዮቹ 10 አመታት ውስጥ እንደሚተገበርና የኢትዮጵያ ልማት ባንክም የፕሮጀክቱን የአንድ አመት ትግበራ ማስጀመሪያ በጀት የ2 ሚሊዬን ብር የገንዘብ ድጋፍ ማድረጉን ነው። በቀረቡት ሁለት ጥናታዊ ፅሑፎች ላይም ውይይት የተደረገ ሲሆን ጥያቄዎችና ጠቃሚ አስተያየቶችም ከተሳታፊ እንግዶች ተሰጥተዋል። 

የማጠቃሊያ ንግግር ያደረጉት የደብረማርቆስ ዩኒቨርሲቲ ፕሬዚደንት ታፈረ መላኩን (ዶ/ር) እና  የኢትዮጵያ ልማት ባንክ ፕሬዚደንት ክቡር ዮሐንስ አያሌው (ዶ/ር) ሲሆኑ በንግግራቸው ደብረ ማርቆስ ዩኒቨርስቲ እና የኢትዮጵያ ልማት ባንክ ፕሮጀክቱን  ሙያዊና የፋይናንስ ድጋፍ በማድረግ ወደ ሁለገብ የተቀናጀ ፕሮጀክትነት እንዲያድግ ለማድረግ በጋራ እንደሚሰሩ ገልፀዋል።

  • -

በግንባታ ግዥ፣ በምክር አገልግሎት ግዥ (Consultancy Service) ፣ በውልና በንብረት አስተዳደር እንዲሁም አወጋገድ ዙሪያ የግንዛቤ ማስጨበጫ ሥልጠና ተሰጠ

ደብረ ማርቆስ ዩኒቨርሲቲ፡- ነሐሴ 11/2014 ዓ.ም (ደ.ማ.ዩ ህዝብ ግንኙነትና ኮሚዩኒኬሽን ዳይሬክቶሬት) የመንግስት ግዥና ንብረት ባለስልጣን በሀገራችን ከ16 ዩኒቨርሲቲዎች ለተውጣጡ ከፍተኛ የትምህርት ተቋማት ጉዳዩ የሚመለከታቸው የግዥ እና ንብረት አስተዳደር የስራ ኃላፊዎች እና ባለሙያዎች እንዲሁም የግዥ አፅዳቂ ኮሚቴዎች የተሳተፉበት በዩኒቨርሲቲዎች አከባቢ የሚታዩ የግንባታ ግዥ፣የምክር አገልግሎት ግዥ፣ውል አስተዳደር እና በንብረት አስተዳደርና አወጋገድ ዙሪያ ከነሐሴ 4 እስከ 7 ቀን 2014 ዓ.ም ባሉት ተከታታይ 4 ቀናት በደብረ ማርቆስ ዩኒቨርሲቲ የሐዲስ ዓለማየሁ የጉባዔ አዳራሽ ከኢፌዲሪ ግዥና ንብረት ባለስልጣን በመጡ አሰልጣኞች የግንዛቤ ማስጨበጫ ስልጠና ተሰጠ ፡፡

This image has an empty alt attribute; its file name is photo1.jpg

የአቅም ግንባታ ሥልጠናው ዋና ዓላማ ግልፅ፣ ዘመናዊ ቀልጣፋና ውጤታማ የመንግስት ግዥ አፈፃፀምና ንብረት አስተዳደር ማስፈን፣ የመንግስትን ንብረት በጥንቃቄ የመያዝ፣ የመጠቀምና የመቆጣጠር እንዲሁም ንብረቱ አገልግሎቱ ሲያበቃ በወቅቱና በተገቢው መንገድ እንዲወገድ ማስቻል መሆኑ ተገልጿል፡፡

የመንግስት ዩኒቨርሲቲዎች ትዉልድን በመቅረፅ ከሚያደርጉት ጎን ለጎን በግዥ አፈፃጸም ተግዳሮቶች፣ በልዩ ግዥ ፍላጎት መበራከት፣ በአቤቱታ እና ጥፋተኝነት ጉዳዮች መብዛት እና በግዥ አፈፃፀም ዙሪያ የሚታዩ የኦዲት ግኝቶች፣ የግንባታ ፕሮጀክቶች የጨረታ ሂደት ዙሪያ የሚታዩ ተግዳሮቶችና የመፍትሄ አቅጣጫዎቻቸዉ እንዲሁም በአጠቃላይ በግዥ ዙሪያ የሚታዩ የግብዓት ጥራት ችግሮችና መፍትሄዎቻቸው እና ሌሎች የአሰራር ግድፈቶችን በመቅረፍ ኃላፊነታቸውን በአግባቡ እንዲወጡ ለማስቻል መሆኑን የገለፁት የመንግስት ግዥ ዳይሬክቶሬት ዳይሬክተር አቶ ገበያው ይታይህ ናቸዉ፡፡

መንግስት ከመንገድ ግንባታ ቀጥሎ ከፍተኛ በጀት የሚመድብ ለከፍተኛ ትምህርት ተቋማት መሆኑንና፤ ዩኒቨርሲቲዎች የሚያንቀሳቅሱት በጀትም ከፍተኛ በመሆኑ በየዩኒቨርሲቲዎቹ የሚገኙ የግዥ ባለሙያዎችና የስራ ኃላፊዎች በግዥ ዘርፍ የአስተሳሰብ ለውጥ በማምጣት ገንዘብ ሊያስገኝ የሚችለውን ጥቅም ማስገኘት እንዲችል በትኩረትና በጥንቃቄ መስራት የሚገባቸው መሆኑን ዳይሬክተሩ ስልጠናውን ባስጀመሩበት ወቅት አክለዉ ተናግረዋል፡፡

This image has an empty alt attribute; its file name is photo2.jpg

በስልጠናው ተሳታፊ የነበሩትና በአሶሳ ዩኒቨርሲቲ የግዥና ንብረት አስተዳደር የግዥ ቡድን መሪ አቶ ገመቹ ኃይሉ በዚህ ስልጠና በቀጥታም ሆነ በተዘዋዋሪ የሚመለከታቸው አካላት ተሳታፊ በመሆናቸው እና ልምዳችንን በመለዋወጣችን የነበሩብንን ብዥታዎች አጥርተናል፤ከተለያዩ ዩኒቨርሲቲዎች የተውጣጡ አመራሮችና ባለሙያዎች መኖራቸውም የተሻለ ግንዛቤ እንድናገኝ አድርጎናል ሲሉ ገልፀዋል፡፡

This image has an empty alt attribute; its file name is photo3.jpg

ከወሎ ዩኒቨርሲቲ የመጡት አቶ አቤኔዘር ሀሰን በበኩላቸው የበርካታ ዩኒቨርሲቲዎች አመራሮች እና ባለሙያዎች በመካተታቸው እርስ በርስ እንድንተዋወቅና ልምዳችንን በመለዋወጥ አስቸጋሪ ጉዳዮችን በጋራ እንድፈታ ያስችላል በማለት ገልፀው ለወደፊትም ተጠናክሮ ቢቀጥል ችግሮችን ያቀላል ብለዋል፡፡

This image has an empty alt attribute; its file name is photo4.jpg

የኢትዮጵያ ግንባታ ባለስልጣን ምክትል ዋና ዳይሬክተር አቶ ማተቤ አዲስ እንደገለፁት የግንባታ ፕሮጀክት ከፍተኛውን በጀት የሚወስድ በመሆኑ በከፍተኛ ትምህርት ተቋማት  በግንባታ ግዥና ውል አስተዳደር ላይ የሚስተዋሉ ችግሮችን ለመፍታት ስልጠናው ወሳኝ ነው ብለዋል፡፡ በግንባታ ስራ ትክክለኛ ዲዛይን፣ሁሉንም ተጫራቾች በእኩል የሚመዝን መስፈርትና የስራ ዝርዝር ካልተዘጋጀ ግንባታው በሚፈለገው መልኩ ሊጠናቀቅ እንደማይችልና እንደሚጓተትም ተናግረዋል ፡፡

በባለስልጣኑ በኩል ለከፍተኛ ትምህርት ተቋማት የስራ ኃላፊዎችም ሆነ ለባለሙያዎች  በግዥና ንብረት ዙሪያ ተደጋጋሚ የአቅም ግንባታ ስልጠናዎችን የሚሰጥ ሲሆን የሚሰጡ የአቅም ግንባታ ስልጠናዎች የባህሪይ ለውጥ በማምጣት በተለይ በዩኒቨርሲቲዎች እየታየ ያለው የኦዲት ክፍተት በአግባቡ መታየትና መሻሻል ይገባዋል ሲሉም ዳይሬክተሩ አቶ ማተቤ አክለዋል፡፡

የመንግስት ግዥና ንብረት ባለስልጣን ዋና ዳይሬክተር አቶ ሀጅ ኢብሳ በስልጠናዉ ማጠቃሊያ ላይ ተገኝተው ባስተላለፉት መለዕክት ሁሉም ሰው በራሱ ሙሉ ስላልሆነ በመወያየትና ልምድ በመለዋወጥ ክፍተቶችን ማጥበብ እንደሚቻል ገልፀው ወደፊት ከስነምግባር ጀምሮ የሚስተዋሉ ችግሮችን ለማስተካከል የሰው ኃይል በመጨመር በተቻለ መጠን በውይይቱ የተነሱ ጥያቄዎችን ለመመለስና ችግሮችን ለመቀነስ በስፋት እንደሚሰሩ ቃል ገብተዋል፡፡ ተሳታፊዎች ላሳዩት ተሳትፎና ደብረ ማርቆስ ዩኒቨርሲቲም ለስልጠናው መሳካት ላደረገው አስተዋፅኦ ሁሉ ምስጋናቸውን አቅርበው ተሳታፊዎች ተቋማቸውን፣ሀገራቸውንና ገንዘባቸውን ለመጠበቅ ከዚህ የበለጠ በደንብ መስራት እንዳለባቸው አሳስበዋል፡፡

በቀጣይ ሁሉም የሀገራችን ዩኒቨርሲቲዎች ጥራት ያለው ትምህርት ለመስጠት ብሎም ምርምር ለማካሄድ ግዥ የጀርባ አጥንት በመሆኑ፤ የሚገዙ ግዥዎችን በጊዜና በጥራት መግዛት እንደሚገባ እንዲሁም ህግና ስርዓትን የጠበቀ የግዥና የንብረት አስተዳደር ማስፈን እንደሚጠበቅባቸውም ገልፀዋል፡፡

የደብረ ማርቆስ ዩኒቨርሲቲ ፕሬዝዳንት ታፈረ መላኩ (ዶ/ር) የመንግስት ግዥና ንብረት አስተዳደር ባለስልጣን የዩኒቨርሲቲዎችን ችግር ተረድቶ ይህንን ስልጠና በማዘጋጀቱ ምስጋናቸውን አቅርበው ስልጠናው ለስራ መነቃቃትን የሚፈጥርና በግዥ ሂደት የሚፈጠረውን መጉላላት እንደሚቀንስ ገልፀዋል፡፡

በደብረ ማርቆስ ክላስተር የተሰጠውን የአቅም ግንባታ ሥልጠና ከ200 በላይ የግዥና ንብረት ባለሙያዎችና ኃላፊዎች ተሳትፈውበታል፡፡

  • -

University initiates community-based projects


DEBRE MARKOS- University of Debre Markos said that it has initiated projects aiming at supporting local community through in agricultural, environmental and cultural researches.

In Exclusive interview with Ethiopian Press Agency (EPA), Debre Markos University President, Tafere Melaku (PhD) said that projects targeting at supporting the local community, which is known for its productive agricultural activities, are being implemented, and about 32 projects which have been designed by the University are under implementation.

“The categorization of Universities based on their excellence puts Debre Markos University as applied University. So, we are conducting applied researches that could help launch community based projects.”

“We have assessed that previous projects were insignificant compared to the existing ones. This year, we have exerted efforts on developmental projects.”

Now, the University is implementing agricultural projects including summer season wheat irrigation and fruit breading projects in Debre Elias, Gozamin, and Bure as well as in some other areas of East Gojjam Zone, he added.

The University has also run a project aiming at afforesting the Abay [Nile] valley with bamboo trees.

“The Abay gorge can be one of national economic sources; hence we are cooperating with Selale University.

Besides, the gorge is very comparable area to the Chinese bamboo forest areas by its ecology. Chinese are familiar with bamboo furniture production; so we can do the same thing if we succeed with this project,” he stated.

The University has also been working to afforest the Choke Mountain and treat acidic soil in Baso Liben Woreda.

Irrigation, Fishery, bee keeping, cultural and indigenous knowledge development projects have been initiated by the University so far, it was learnt.


Search DMU

Upcoming Events

There are no upcoming events.


DMU Radio Broadcasting . . .